Archiwa tagu: Piwnica Świdnicka

Odc. 20. „Wiśniówka” na torcie. Część 2. Indyjanie w Krakowie.

Człowiek od zawsze szukał sposobów na oderwanie się od codzienności i często temu służył alkohol. Są tacy, co twierdzą, że jest on zgubą ludzkości. Może i tak, ale ja go lubię. Oprócz rozrywki, od wieków topi się w nim smutki i problemy. No cóż, zgodzicie się, że alkohol nie rozwiązuje problemów, ale mleko w sumie też nie. To będzie kontynuacja opowieści tylko dla dorosłych, opowieści o spożywaniu napojów procentowych w dawnym Krakowie oraz o najsłynniejszej przez wieki knajpie Grodu Wandy co Niemca nie chciała. Nadal zwiedzamy Rynek Główny.

W piwnicach krakowskiego ratusza, o którym pisałem tu i tu, przez wiele wieków znajdowała się knajpa, którą jedni wychwalali pod niebiosa, inni zaś przeklinali. Przez ścianę sąsiadowała z kazamatami, w których przetrzymywano więźniów oraz dokonywano ich przesłuchań (zadawano pytania i dzięki pomocy kata otrzymywano szybkie, zadowalające sędziów odpowiedzi). Czy aresztanci mieli dodatkowe katusze w postaci słuchania świetnie bawiących się w piwiarni kolegów? Tego nie wiem, mury były dosyć grube.

1024px-WWII_Krakow_-_09

Piwnica ta, zwana Piwnicą Świdnicką, oferowała najlepsze piwa sprowadzane ze Śląska. Piwko ze Świdnicy bardzo smakowało Krakusom, więc w drugiej połowie XV wieku spadł popyt na lokalne napitki, a co za tym idzie spadły też dochody z mielenia słodu w podkrakowskich młynach należących do króla. Piwnica należała do Rady Miasta i przysparzała jej w niektórych latach całkiem sporych dochodów, ale na tym interesie tracił dwór królewski. W 1456 roku decyzją króla Władysława Jagiellończyka zakazano importu piwa. Nad fanami dobrego piwa zebrały się ciemne chmury. Oczywiście zawsze byli równi i równiejsi, co oznaczało, że zakaz nie obejmował pewnych grup i poszczególnych osób, które mogły sprowadzać je na własny użytek. Przeciętnym Krakusom pozostały do wyboru:

a) jedynie piwka krakowskie, którym daleko było do tych sprowadzanych,

b) przerzucenie się na inne, wysokoprocentowe trunki lub…

c) rezygnacja z dostarczania do organizmu alkoholu.

Większość zdecydowanie wybrała jedną z dwóch pierwszych opcji, zapewne także łącząc je w nowym lokalu, który przyjął nazwę Szynk Indie, a zwany był powszechnie Indyja.

„Piwniczanie”, „Hindusi” lub też „Indianie” ;-) , czyli stali bywalcy odetchnęli z ulgą dopiero w 1501 roku, gdy po 45 latach cofnięto zakaz importu „browarków” ze Śląska. Zrobił to Jan Olbracht zapewne pod naciskiem krakowskich rajców. Piwnica Świdnicka vel Indyja znowu zaczęła serwować wyśmienite trunki z importu.

Szybko jednak z lokalu oferującego droższe i lepsze trunki, Piwnica Świdnicka stała się miejscem zwanym spelunca latronum, czyli jaskinią zbójców. Stąd też określa się lokale o nienajlepszej reputacji jako speluny. Nasza spelunca zaczęła być schronieniem dla pijaczków, złodziejaszków, a także dziewcząt, o których dzisiaj mówi się, że tylko pod tramwajem nie leżały. Andrzej Frycz Modrzewski, pisarz, sekretarz królewski atmosferę XVI-wiecznych szynków opisał tak:

Ludzie próżnujący cały dzień tam leżą, piją a żywią się z nierządnicami bardzo rozpustnie: dzieweczek i niewiast uczciwych pod zasłoną tańca
albo jakiej innej gry do siebie proszą, a w ten czas
o ich stateczność pilno starają. A gdzież swarów,
guzów, ran, ochronienia, zabijania, przytrafia się
jako w karczmach.

Nie da się ukryć, że Piwnica Świdnicka, nie należała do lokali najwyższej kategorii. Gdy w 1757 roku przesłuchiwano podejrzanego o kradzież krakowianina, ten zeznał, że mieszkał w Piwnicy Świdnickiej pięć tygodni, więc jak widzicie dla wielu był to drugi, a czasami nawet pierwszy dom.

Piwnica Świdnicka, czy jak kto woli Indyja swój żywot zakończyła w 1820 roku wraz z budynkami ratusza, pod którymi się znajdowała i razem z nim przeszła do historii. Zdecydowanie nie był to lokal na miarę gwiazdek w Przewodniku Michelina, nie była to urokliwa kawiarenka dla matek z dziećmi, ale jeśli nie zwiedzacie Krakowa z pociechami, jeśli nie szukacie romantycznych kafejek, a chcecie poznać specyfikę miasta, porozmawiać z ciekawymi ludźmi, to unikajcie lokali dla turystów, wejdźcie w boczne uliczki na Starym Mieście, Kleparzu, Kazimierzu, Stradomiu, czy na Podgórzu, do knajpek w podwórkach, poszukajcie miejsc, do których chodzą „lokalsi”, nawet „żuliki”, którzy za piwko lub banię „Wiśniówki” opowiedzą Wam ciekawe historie o swojej dzielnicy, swoim mieście i jego mieszkańcach. Warto.

__________________________________

Fot. Piwnice pod dawanym ratuszem. Źródło „WWII Krakow – 09” autorstwa S. Kolowca – Jan Dąbrowski (1946) Kraków pod Rządami Wroga 1939-1945, Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, ss. 56 no ISBN. Licencja Domena publiczna na podstawie Wikimedia Commons